Nguyên tắc căn bản của thần học kinh thánh
Tác giả: Norman R. Gulley
“Tôi không tin vào giáo lý ba ngôi!” Đó là những gì những nhà Cơ Đốc Phục Lâm tiên phong đã kết luận. Thật ra người ta tiếp tục chất vấn về giáo lý ba ngôi trong 87 năm. Và điều đó lặp lại ngày nay. Có phải lịch sử đang lặp lại không? “Đức Chúa Trời có phải là Ba Ngôi không?” “Điều này có quan trọng không?” Chẳng phải Kinh Thánh nói rằng ‘Hỡi Y-sơ-ra-ên! Hãy nghe: Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai’ hay sao? (Xuất 6: 4; 4: 9; 11:13-21; Dân 15: 37-41).
Chúng ta sẽ mất mát gì nếu Đức Chúa Trời chỉ là Một? Bởi vì nếu vậy, Đấng Christ không thể là Đấng Cứu Thế. Điều này đã mang Đấng Christ đến với Mary. Điều đó giải thích việc Đức Chúa Cha đáp lại lời cầu nguyện của Đấng Christ và ban cho Ngài sự trợ giúp cần thiết. Đó là lí do tại sao Giáo Lý Ba Ngôi quan trọng đối với chúng ta. Sự sống đời đời của chúng ta phụ thuộc vào sự thật này.
Đức Chúa Trời Chúa chúng ta là một
Vậy thì tại sao Đức Chúa Trời phán: “Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai”? Có vô số thần ở vùng Cận Đông xưa vây phủ và khiến Israel nguy hiểm. Đức Chúa Trời biết rằng dân sự Ngài sẽ yêu thích những thần này và quên lãng Ngài. Trong ngữ cảnh đó, Ngài phán, “Ta là Đức Chúa Trời duy nhất” (“Không có Đức Chúa Trời nào khác,” Phục 4: 39). Đó là lí do tại sao phần đầu của Mười Điều Răn tuyên bố, “Ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi, đã rút ngươi ra khỏi xứ Ê-díp-tô, là nhà nô lệ. Trước mặt ta, ngươi chớ có các thần khác.” (Xuất 20: 2,3). Chỉ có một Đức Chúa Trời chân thật giải cứu dân Israel tại biển Đỏ trong sự uy nghi. Từ “Một” nhằm vào Sự Hiệp Nhất của Đức Chúa Trời, không phải vào Đấng có một.
Từ “Một” (One) trong tiếng Anh được dùng để dịch 2 từ trong tiếng Hê-bơ-rơ: yāhîd (con một, con duy nhất, Sáng 22: 2) và ’ehād (những người hiệp nhất trong hôn nhân và “trở thành một thịt,” Sáng 2: 24). Câu “Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai” dịch chữ ’ehād , và có ý rằng Đức Chúa Trời không phải là được kết hợp lại, mặc dù Ngài hiệp nhất. Điều này đưa ra ý kiến rằng Đức Chúa Trời được kết hợp lại, hay là hơn một Đấng. Kinh Thánh nói rằng Đức Chúa Trời là sự yêu thương (I Giăng 4: 8-16). Trước khi khởi đầu sự sáng thế sự đời đời đã tồn tại khi Đức Chúa Trời hiện diện như sự yêu thương. Đức Chúa Trời không thể là tình yêu nếu Ngài được kết hợp lại. Vì ai Ngài sẽ yêu thương? Để yêu thương thì cần có hơn một người. Vì vậy bản tính của Đức Chúa Trời đòi hỏi Ngài phải có nhiều hơn một Đấng.
Từ “Một” (One) trong tiếng Anh được dùng để dịch 2 từ trong tiếng Hê-bơ-rơ: yāhîd (con một, con duy nhất, Sáng 22: 2) và ’ehād (những người hiệp nhất trong hôn nhân và “trở thành một thịt,” Sáng 2: 24). Câu “Giê-hô-va Đức Chúa Trời chúng ta là Giê-hô-va có một không hai” dịch chữ ’ehād , và có ý rằng Đức Chúa Trời không phải là được kết hợp lại, mặc dù Ngài hiệp nhất. Điều này đưa ra ý kiến rằng Đức Chúa Trời được kết hợp lại, hay là hơn một Đấng. Kinh Thánh nói rằng Đức Chúa Trời là sự yêu thương (I Giăng 4: 8-16). Trước khi khởi đầu sự sáng thế sự đời đời đã tồn tại khi Đức Chúa Trời hiện diện như sự yêu thương. Đức Chúa Trời không thể là tình yêu nếu Ngài được kết hợp lại. Vì ai Ngài sẽ yêu thương? Để yêu thương thì cần có hơn một người. Vì vậy bản tính của Đức Chúa Trời đòi hỏi Ngài phải có nhiều hơn một Đấng.
Những gợi ý về Giáo Lý Ba Ngôi trong Kinh Cựu Ước
Kinh Thánh thường chỉ ra rằng Đức Chúa Trời thì hơn một Đấng. Số nhiều được chỉ đến trong những trường hợp sau: Trong Sự Sáng Thế “Đức Chúa Trời phán (số ít), ‘Chúng ta (số nhiều) hãy làm nên loài người như hình ta và theo tượng ta’ (Sáng 1: 26). Sau khi tội lỗi bước vào thế gian này “Giê-hô-va Đức Chúa Trời (số ít) phán rằng: Nầy, về sự phân biệt điều thiện và điều ác, loài người đã thành một bực như chúng ta (số nhiều)” (Sáng 3: 22). Để đáp lại những người xây dựng Tháp Ba-Bên Đức Chúa Trời (số ít) phán: “Thôi! Chúng ta (số nhiều) hãy xuống, làm lộn xộn tiếng nói của chúng nó, cho họ nghe không được tiếng nói của người nầy với người kia” (Sáng 11: 7). Tiên tri Ê-sai nói, “Đoạn, tôi nghe tiếng Chúa (số nhiều) phán rằng: Ta sẽ sai ai đi? Ai sẽ đi cho chúng ta (số nhiều)?” (Ê-sai 6: 8). Mặc dù tập trung vào một Đức Chúa Trời để giữ dân sự Đức Chúa Trời khỏi các thần khác, Đức Chúa Trời cho phép họ nhìn lướt qua rằng một Đức Chúa Trời thì nhiều hơn là một Đấng. Đây thực sự là một chiều hướng khác. Nếu Đức Chúa Trời chỉ là một Đấng, ai sẽ tể trị hoàn vũ khi Đấng Christ trên đất, và Đức Chúa Trời ở đâu khi Đấng Christ ở trong mồ mả?
Kinh Thánh chỉ rõ rằng Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con và Đức Thánh Linh là Đức Chúa Trời. Để tôi liệt kê một số chứng cứ thuyết phục. “Ban đầu Đức Chúa Trời dựng nên trời đất” (Sáng 1: 1), và Ngài tạo dựng vũ trụ qua Con Ngài (Hê 1: 1-2). Sau khi Đấng Christ chịu chết “bèn ngồi bên hữu Đấng tôn nghiêm ở trong nơi rất cao” (Hê 1: 3). Đức Chúa Cha phán cùng Ngài “Hỡi Đức Chúa Trời, ngôi Chúa còn mãi đời nọ qua đời kia,” (Hê 1: 8). Đức Chúa Cha gọi Đấng Christ là Đức Chúa Trời (Giăng 1: 1-3,14). Phao-lô khuyên nài người Ê-phê-sô, “Anh em chớ làm buồn cho Đức Thánh Linh của Đức Chúa Trời” bằng những lời nói và hành động không yêu thương (Ê-phê-sô 4: 30). Sứ đồ Phi-e-rơ nói với A-na-nia, “ngươi nói dối cùng Đức Thánh Linh” (Công vụ 5: 3), và làm như vậy “ấy chẳng phải ngươi nói dối loài người, bèn là nói dối Đức Chúa Trời.” (Câu 4).
Kinh Thánh giải nghĩa Kinh Thánh
Một số người nói rằng Giáo Lý Ba Ngôi chỉ hiện ra trong Kinh Thánh Tân Ước, không xuất hiện trong Kinh Thánh Cựu Ước. Một ví dụ thuyết phục là việc Đức Chúa Cha nói chuyện với Đấng Christ khi Ngài chịu báp-têm và Đức Thánh Linh ngự trên Ngài như chim bồ câu (Mat 3: 16, 17). Một ví dụ khác nữa là mạng lịnh về phúc âm, gởi con cái Ngài chịu báp-têm trong danh của cả Ba Ngôi (Mat 28: 19). Một ví dụ thứ ba là đoạn kết của Phao-lô trong thư II Cô-rinh-tô “Nguyền xin ơn của Đức Chúa Jêsus Christ, sự yêu thương của Đức Chúa Trời, và sự giao thông của Đức Thánh Linh ở với anh em hết thảy!” (II Cô-rinh-tô 13: 13). Vì thế rõ ràng là Kinh Thánh Tân Ước dạy dỗ về Giáo Lý Ba Ngôi.
Tuy nhiên, Kinh Thánh Cựu Ước nói về Giáo Lý Ba Ngôi nhiều hơn một số người vẫn tưởng. Khi dùng Kinh Thánh giải thích Kinh Thánh, chúng ta, chúng ta khám phá ra rằng Kinh Thánh Cựu Ước đóng góp cho chủ đề của chúng ta. Trong Lu-ca 4: 18,19 Đấng Christ đọc Ê-sai 61: 1,2, và bởi đó cho thấy rằng các câu này nói về chức vụ Ngài. Nói một cách khác, Đấng Christ giải thích những câu trong Ê-sai, lưu ý rằng những câu này nói về Giáo Lý Ba Ngôi như sau: “Thần (Đức Thánh Linh) của Chúa Giê-hô-va (Đức Chúa Cha) ngự trên ta (Đức Chúa Con)” (Ê-sai 61: 1).
Giáo Lý Ba Ngôi cũng hiện ra một vài nơi trong sách Ê-sai. Đây là 3 ví dụ nữa: Đầu tiên, trong Ê-sai 42: 1 nói rằng: “Nầy, đầy tớ ta đây, là kẻ ta nâng đỡ; là kẻ ta chọn lựa, là kẻ mà linh hồn ta lấy làm đẹp lòng. Ta đã đặt Thần ta trên người, người sẽ tỏ ra sự công bình cho các dân ngoại. ” Đức Chúa Cha nói về Con Ngài, Đấng Ngài ban Đức Thánh Linh cho. Kinh Thánh Tân Ước làm chứng rằng đoạn trong Ê-sai này được ứng nghiệm trong chức vụ chữa bệnh của Đức Chúa Jêsus (Mat 12: 15-21), Đấng được Đức Chúa Cha sai đến (Giăng 3: 16, 17) và được mặc lấy năng quyền bởi Đức Thánh Linh (Mat 3: 16, 17; Lu-ca 4: 18). Thứ hai, Ê-sai 48: 16 nói rằng: “Các ngươi hãy đến gần ta, và nghe điều nầy: Từ lúc ban đầu ta chưa từng nói cách kín giấu. Vừa lúc có sự ấy, ta đã ở đó rồi. Vả, bây giờ, Chúa Giê-hô-va (Đức Chúa Cha), và Thần (Đức Thánh Linh) của Ngài (Đức Chúa Con), sai ta đến.” Thứ ba, trong Ê-sai 63: 7-16 ngụ ý đến “thiên sứ trước mặt Ngài ” Đấng “cứu chuộc họ” (Câu 9, Đấng Christ), Đức Thánh Linh (câu 10), và Đức Chúa Cha (câu 16).
Giả sử tôi bị bỏ hoang trên đảo và chỉ có thể chọn để lấy mỗi một sách trong Kinh Thánh Cựu Ước và Tân Ước, tôi sẽ chọn sách Ê-sai và sách Giăng. Giáo lý Ba Ngôi được thiết lập trên cả Cựu Ước và Tân Ước. Kinh Thánh Cựu Ước nói về tình yêu của Đức Chúa Trời cũng nhiều như Kinh Thánh Tân Ước. Ê-sai 53 là một trong những đoạn Kinh Thánh tuyệt vời nhất về tình yêu của Đấng Cứu Thế dành cho chúng ta. Ê-sai trình bày về Giáo Lý Ba Ngôi với nét cụ thể rõ ràng hơn hết thảy các tác giả Kinh Thánh Cựu Ước khác. Kinh Thánh Cựu Ước cung cấp bằng chứng rằng Đức Chúa Trời không thay đổi (Ma-la-chi 3: 6), một quan niệm mà Kinh Thánh Tân Ước phản chiếu lại như sau: “Đức Chúa Jêsus Christ hôm qua, ngày nay, và cho đến đời đời không hề thay đổi” (Hê 13: 8).
Tuy nhiên, Kinh Thánh Cựu Ước nói về Giáo Lý Ba Ngôi nhiều hơn một số người vẫn tưởng. Khi dùng Kinh Thánh giải thích Kinh Thánh, chúng ta, chúng ta khám phá ra rằng Kinh Thánh Cựu Ước đóng góp cho chủ đề của chúng ta. Trong Lu-ca 4: 18,19 Đấng Christ đọc Ê-sai 61: 1,2, và bởi đó cho thấy rằng các câu này nói về chức vụ Ngài. Nói một cách khác, Đấng Christ giải thích những câu trong Ê-sai, lưu ý rằng những câu này nói về Giáo Lý Ba Ngôi như sau: “Thần (Đức Thánh Linh) của Chúa Giê-hô-va (Đức Chúa Cha) ngự trên ta (Đức Chúa Con)” (Ê-sai 61: 1).
Giáo Lý Ba Ngôi cũng hiện ra một vài nơi trong sách Ê-sai. Đây là 3 ví dụ nữa: Đầu tiên, trong Ê-sai 42: 1 nói rằng: “Nầy, đầy tớ ta đây, là kẻ ta nâng đỡ; là kẻ ta chọn lựa, là kẻ mà linh hồn ta lấy làm đẹp lòng. Ta đã đặt Thần ta trên người, người sẽ tỏ ra sự công bình cho các dân ngoại. ” Đức Chúa Cha nói về Con Ngài, Đấng Ngài ban Đức Thánh Linh cho. Kinh Thánh Tân Ước làm chứng rằng đoạn trong Ê-sai này được ứng nghiệm trong chức vụ chữa bệnh của Đức Chúa Jêsus (Mat 12: 15-21), Đấng được Đức Chúa Cha sai đến (Giăng 3: 16, 17) và được mặc lấy năng quyền bởi Đức Thánh Linh (Mat 3: 16, 17; Lu-ca 4: 18). Thứ hai, Ê-sai 48: 16 nói rằng: “Các ngươi hãy đến gần ta, và nghe điều nầy: Từ lúc ban đầu ta chưa từng nói cách kín giấu. Vừa lúc có sự ấy, ta đã ở đó rồi. Vả, bây giờ, Chúa Giê-hô-va (Đức Chúa Cha), và Thần (Đức Thánh Linh) của Ngài (Đức Chúa Con), sai ta đến.” Thứ ba, trong Ê-sai 63: 7-16 ngụ ý đến “thiên sứ trước mặt Ngài ” Đấng “cứu chuộc họ” (Câu 9, Đấng Christ), Đức Thánh Linh (câu 10), và Đức Chúa Cha (câu 16).
Giả sử tôi bị bỏ hoang trên đảo và chỉ có thể chọn để lấy mỗi một sách trong Kinh Thánh Cựu Ước và Tân Ước, tôi sẽ chọn sách Ê-sai và sách Giăng. Giáo lý Ba Ngôi được thiết lập trên cả Cựu Ước và Tân Ước. Kinh Thánh Cựu Ước nói về tình yêu của Đức Chúa Trời cũng nhiều như Kinh Thánh Tân Ước. Ê-sai 53 là một trong những đoạn Kinh Thánh tuyệt vời nhất về tình yêu của Đấng Cứu Thế dành cho chúng ta. Ê-sai trình bày về Giáo Lý Ba Ngôi với nét cụ thể rõ ràng hơn hết thảy các tác giả Kinh Thánh Cựu Ước khác. Kinh Thánh Cựu Ước cung cấp bằng chứng rằng Đức Chúa Trời không thay đổi (Ma-la-chi 3: 6), một quan niệm mà Kinh Thánh Tân Ước phản chiếu lại như sau: “Đức Chúa Jêsus Christ hôm qua, ngày nay, và cho đến đời đời không hề thay đổi” (Hê 13: 8).
Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con, và Đức Thánh Linh yêu thương lẫn nhau, và vì thế một người yêu mến Đức Chúa Trời thì cũng yêu anh em mình (Mat 22: 37-40). Tình yêu đó là đời đời và tương hỗ trong họ và chảy tràn để vào đời sống con người hầu cho chúng ta có thể phản ánh một phần tình yêu đó dành cho Đức Chúa Trời và cho người khác. Một Đức Chúa Trời được liên kết lại không thể là Đức Chúa Trời của yêu thương. Thật là một Đấng Ba Ngôi kỳ diệu.
Norman R. Gulley là giáo sư nghiên cứu về thần học hệ thống tại tại Đại học Southern Adventist, Collegedale, Tennessee. Hiện nay, ông đang thực hiện quyển thứ 4 và quyển cuối cùng trong phần thần học hệ thống của mình, được xuất bản bởi Andrews.
(Theo Adventistworld.org)
Blogger Comment
Facebook Comment